Endoscopie.

De betekenis van het woord "endoscopie" is : het naar binnen ("endos") kijken ("scopie") in een hol orgaan. Het instrument waarmee we dat doen heet een endoscoop.

Er zijn twee soorten endoscopen. De starre endoscopen: waarmee je bijvoorbeeld in de neus of in een gewricht kunt kijken. Ze worden ook bij operatieve ingrepen in de buik gebruikt. Deze kun je vergelijken met een lange, dunne verrekijker. De tweede soort is de flexibele scoop. Bij deze kun je op afstand het kopje alle kanten op laten bewegen zodat je om een hoekje kunt kijken. Verder kun je allerlei instrumenten via deze scopen naar binnen brengen. Deze instrumenten worden veelvuldig voor maag/darmonderzoeken gebruikt.

Hieronder vindt U voorbeelden van het gebruik van deze endoscopen. Helemaal onderin zie onze opstelling met uitleg van de diverse apparatuur.

Flexibele endoscopen.

Allereerst wordt de patiënt onder narcose gebracht. Een endoscoop is een buis met glasfibers en dit systeem is heel kwetsbaar. Als een patiënt in de buis zou bijten is deze kapot en niet meer te repareren. Het onderzoek is ook vervelend voor de patiënt omdat we, na het inbrengen van de scoop de te bekijken lichaamsholte wat moeten opblazen. Deze patiënt werd verdacht van een maagtumor. Om deze diagnose met zekerheid te kunnen stellen, gaan we in de maag kijken.

Op de tweede foto wordt het dier, als deze slaapt, geïntubeerd. Dat wil zeggen dat er een buis in de luchtpijp wordt gebracht. Hierdoor kunnen we het dier de narcose-gassen laten inademen en wordt de weg afgesloten voor de in te brengen scoop.

Erna wordt de scoop via de slokdarm ingebracht en doorgeduwd tot in de maagholte. Als je goed kijkt, staat er een maatverdeling op de endoscoop. We kunnen zo zien hoe diep de scoop ingebracht is. In dit geval zo'n 30 cm (afstand tussen twee witte ringen is 5 cm). We doen dit onderzoek altijd met zijn tweeën. De assistente brengt de endoscoop naar binnen en bedient de instrumenten die naar binnen gebracht kunnen worden. De dierenarts bedient de endoscoop. We kunnen door het kopje te bewegen alle kanten op kijken en ook door de diverse bochten manoeuvreren met de scoop. De hier getoonde scoop is wel een meter lang zodat je in het begin een eind van de patiënt afzit. De assistente staat vlakbij de patiënt en heeft het overzicht over alle apparatuur en heel belangrijk: de narcose.

Nadat de scoop naar een afwijkende plaats is gedirigeerd, wordt via een klein kanaaltje in de endoscoop een bioptie tangetje ingebracht. Met het blauw/witte handvat kun je het uiteinde van het flexibele instrument bedienen. Met deze getoonde tang kunnen we kleine hapjes weefsel, biopten genoemd, uit de maagwand nemen.

De kleine monstertjes worden in een bekerglas opgevangen. Als je goed kijkt zie je rechtsonder een roze weefselmonster op de bodem liggen.

Nadat we voldoende monstermateriaal van de diverse delen van de maag verzameld hebben sturen we ze op naar de Universiteit Utrecht waar ze op de afdeling pathologie verder onderzocht worden.

Afhankelijk van de uitslag kunnen we een behandelingsplan opstellen.

Op dezelfde wijze zijn er natuurlijk ook monsternames mogelijk uit de slokdarm en het begin van de dunne darm. Via de achterkant (anus) kunnen we monstertjes nemen van de endeldarm.

Op deze foto's zie je dat we direct in de scoop kijken. We kunnen er ook een camera op zetten zodat we dan via een grote monitor met zijn allen naar het beeld kunnen kijken.

Op deze wijze kunnen we ook kleine, per abuis, doorgeslikte voorwerpen zonder te opereren uit de maag halen. Denk dan aan naalden, spelden, paperclips, rollade netjes en andere structuren, mits het maar te pakken is met het speciale grijpertje wat via het 1,5 milimeter in doorsnee zijnde kanaaltje ingebracht kan worden. Ronde en/of gladde voorwerpen zoals intacte balletjes zijn niet te pakken.

Starre endoscopen.

Kleine lichaamsholtes (bv neus/keel/luchtwegen/gewrichten) kunnen met speciale, zeer dunne, starre, endoscopen bekeken worden. Op de foto hieronder kijken we in de neus van een teckel. Deze patiënt had een constante, vieze, bloederige neusuitvloeiing . Het vermoeden bestond dat we een neuspoliep aan zouden treffen. Ook op deze endoscopen kunnen we een camera plaatsen zodat we met zijn allen via een monitor kijken.

Een nadeel van deze kleine starre endoscopen is dat je er geen instrumenten, lucht of gas door kunt inbrengen. Dit moet altijd via een tweede werkkanaal. Ook in gewrichten en buikholte kun je op deze wijze kijken en werken. Vaak moet je dan zelfs een derde werkkanaal inbrengen zodat er toch wel schade ontstaat, terwijl het werkgebied beperkt blijft.

Dit is tevens een van de grote nadelen van endoscopische chirurgie. Als er bijvoorbeeld een bloeding ontstaat bij een castratie of sterilisatie van een teefje moet je alsnog en wel zeer snel de buik op de ouderwetse wijze openen. Daar gaat vaak veel tijd verloren zodat de patiënt snel in gevaar kan komen. Ook als blijkt dat er een baarmoederontsteking aanwezig is waardoor de baarmoeder veel groter dan normaal is geworden kun je deze techniek niet meer veilig gebruiken. Het te verwijderen orgaan is gewoon te groot voor de zeer kleine werkkanalen. Deze techniek is dus vooral geschikt voor kleine risicoarme ingrepen.

Hiernaast de opstelling die wij gebruiken om endoscopische ingrepen te verrichten.

Van boven naar beneden:

De medische televisiemonitor. Elders in de operatiekamer hangt een tweede scherm. aan de rechterkant liggen, niet zichtbaar, twee videocamera's die met de zwarte snoeren aan de onderliggende videokastjes aangesloten zijn.

Eronder twee videokasten die het beeld van de camera's die op de scopen gezet worden geschikt maken voor de televisiemonitoren.

Daaronder de zeer belangrijke lichtbron waarop de diverse scopen aangesloten kunnen worden. De flexibele scopen worden direct aangesloten terwijl de starre scopen via een losse glasvezellichtkabel aan deze lichtbron gekoppelt worden.Aan de linkerkant zie je een fles die, als we een flexibele scoop gebruiken, spoelwater bevat die de lens aan het puntje kan schoon spoelen. Verder zit er een luchtpomp in deze machine waarmee we bijvoorbeeld de maag of de endeldarm kunnen opblazen. Hiervoor is geen steriele lucht nodig.

Hieronder zie je een insufflator. Dit apparaat pompt steriel gas in de lichaamsholtes en houd dit, electronisch geregeld op een bepaalde waarde om goed in de lichaamsholtes te kunnen kijken. De gasflesjeshangen achter dit apparaat aan het karretje.

Het geheel staat op een verplaatsbare RVS-kar zodat we op diverse plaatsen gebruik kunnen maken van deze opstelling.