Heupdysplasie is een heupgewrichtaandoening (letterlijk "heupmisvorming") die vooral bij middelgrote en grote hondenrassen voorkomt. De gevoeligheid verschilt per ras. De aandoening kan ook bij kruisingen voorkomen.

H.D.(=heupdysplasie), zoals de aandoening in het algemeen genoemd wordt, is een erfelijk bepaalde afwijking. Er zijn echter ook vele invloeden van buiten af, die de ontwikkeling van de afwijking kunnen beïnvloeden.

Voeding en beweging spelen bijvoorbeeld een essentiële rol. Deze factoren zijn door U als eigenaar goed te beïnvloeden. De eerste keer dat U onze kliniek met uw jonge, net aangeschafte pup bezoekt, zullen we zeker hier de nodige aandacht aan besteden. Omdat we voor zo'n eerste bezoek vaak meer tijd willen vrijmaken, vinden we het prettig als U hiervoor een aparte afspraak maakt. Zegt U dan wel tegen de assistente dat het een eerste bezoek met een pup betreft.

Groeisnelheid, spierontwikkeling en lichaamsgewicht spelen bij de ontwikkeling van heupdysplasie ook een grote rol. Deze drie factoren zijn natuurlijk veel moeilijker te beïnvloeden, maar door juiste voeding en beweging is er toch vaak voldoende resultaat te behalen. De diagnose " heupdysplasie" is te stellen door een klinisch onderzoek, waarbij ook een röntgen foto gemaakt zal worden. Om een officiële uitslag te verkrijgen, moeten echter een speciale H.D.foto gemaakt worden.

Deze foto's dienen aan diverse nauw omschreven criteria (door de Raad van Beheer opgesteld) te voldoen. Onze kliniek is voor het maken van deze officiële H.D. foto's gecertificeerd. Dit betekend niets anders dan dat wij officiële foto's kunnen en mogen maken. Deze certificering hebben we ook om foto's van elleboogdysplasie te maken. Elleboogdysplasie is eigenlijk net zo iets als H.D. maar dan in de ellebogen. Deze laatste aandoening is vaak veel lastiger te diagnosticeren

Deze foto dient aan diverse nauw omschreven criteria (door de Raad van Beheer opgesteld) te voldoen. Onze kliniek is voor het maken van deze officiële H.D. foto's gecertificeerd. Dit betekend niets anders dan dat wij officiële foto's kunnen en mogen maken. Deze certificering hebben we ook om foto's van elleboogdysplasie te maken. Elleboogdysplasie is eigenlijk net zo iets als H.D. maar dan in de ellebogen. Deze laatste aandoening is vaak veel lastiger te diagnosticeren. Voor een officiële HD foto heb je maar 1 foto nodig terwijl er voor officiële ED foto´s 4 opnames per elleboog nodig zijn. Deze 8 opnames passen gelukkig op 4 röntgenfoto´s.

Voor de meeste rassen geldt, dat de hond minimaal een jaar oud moet zijn, voordat H.D. foto's gemaakt kunnen worden. Voor sommige rassen gelden andere leeftijden. Bij twijfel over de leeftijd kun je ons het beste even bellen.

Hierboven zie je twee foto's: de linker is de gestrekte stand en de rechter de z.g. kikkerpositie die vroeger beiden ingestuurd moesten worden. Deze twee foto's zijn uitsneden van officiële HD foto's van een Friese Staby teef van 1,5 jaar oud. De kikkerfoto zal vooral onder de oudere hondenbezitters een bekend fenomeen zijn, vandaar dat we deze er nog bij laten zien. Daar deze positie geen meerwaarde in de beoordeling van de heupen bleek te geven, is deze foto sinds medio 2002 niet meer nodig. Sindsdien voldoen we in Nederland aan de officiële internationaal al veel langer gehanteerde FCI-normering.

Om officiële HD foto's en officiële ED foto's te kunnen maken, zullen we de hond indien nodig alleen een rustgevende injectie geven (dus geen narcose) De hond kan nog gewoon lopen, maar zal al dat gedoe zonder al te veel protest over zich laten komen. Nadat de foto's opgestuurd zijn naar de Raad van Beheer (voorheen de Hirschfeldstichting), worden ze daar beoordeeld. De uitslag krijgt U thuisgestuurd. Indien U het niet eens bent met de uitslag, is er tegenwoordig bezwaar mogelijk. Wij, als fotonemers, hebben echter geen enkele invloed op deze onafhankelijke beoordeling.

De uitslag die U uiteindelijk ziet, varieert van -(negatief) via TC(overgangsfase) naar +/- (twijfelachtig) via + naar zelfs ++(extreem slecht). Na het maken van foto's kunnen we U uiteraard vast een richting aangeven waar U zo'n beetje op kunt rekenen. Maar nogmaals de Raad van beheer geeft de enige definitieve uitslag.

Hierboven een perfekte heup.	En hier een zeer slecht gewricht.

Bij de beoordeling wordt gekeken naar de diepte van de ligging van de kop in de kom, de mate van aanwezigheid van artrose, de aansluiting van kop en kom, en de vorm van de gewrichten. Beide heupen worden los van elkaar beoordeeld, maar uiteindelijk komt er 1 einduitslag.

De diepte van de ligging van de kop in de kom wordt uitgedrukt in de Norbergwaarde. Dus in de onderstaande foto (wederom een officieel ingestuurde foto) de som van X en Y. Zoals je ziet kunnen de twee waardes X en Y sterk verschillen. ( in dit geval: X = 25 graden en Y= 14 graden, de Norbergwaarde is dan 39 graden) Beide hoeken dienen groter dan 15 graden te zijn om een goede uitslag te geven.

"Negatief" is natuurlijk de best mogelijke uitslag. Maar besef wel dat een hond met goede heupen helaas genetisch wel belast kan zijn met de aandoening. Je bent er dus nooit helemaal zeker van, dat twee "negatieve" dieren ook HD vrije nakomelingen op de wereld zullen zetten. Het vrij zijn van HD is natuurlijk niet het enige waarop gelet moet worden, wanneer je met een hond wilt fokken. Naast de al genoemde ED (ElleboogDysplasie) wordt er bij sommige rassen naar de oogjes gekeken of er PRA (Progressieve Retina Atrofie) aantoonbaar is. Zo zijn er nog veel meer aandoeningen te noemen.

Tegenwoordig zijn er al vele erfelijke aandoeningen die met een DNA screeningstest in het bloed aangetoond kunnen worden. Helaas is dit nog niet mogelijk voor HD en ED. We schrijven dit op 06/2008. De PRA van het oog kan inmiddels wel bij veel rassen op deze wijze aangetoond worden. De ontwikkelingen op dit gebied gaan razend snel dus we hopen dat HD en ED eerdaags ook zo gescreend kunnen worden. 

(Voor meer info betreffende PRA onderzoek kun je op de volgende website terecht: www.optigen.com)

Terug